dcsimg

Gewone braam ( Dutch; Flemish )

provided by wikipedia NL
 src=
Gewone braam
 src=
Gewone braam

De gewone braam (Rubus fruticosus) of bosbraam is een in Nederland en Vlaanderen algemeen voorkomende struik uit de rozenfamilie (Rosaceae).

Kenmerken

De bladeren overlappen elkaar niet aan de randen. De steeltjes van de basale blaadjes van een vijftallig blad zijn tot 8 mm lang. De bladeren blijven tot laat in de herfst of het begin van de winter aan de plant. De onderzijde van de bladeren is bedekt met stekels. De stengel is niet of nauwelijks berijpt en met sterke stekels bezet. De plant klimt 1,5-3 m hoog.

De bloemen zijn wit of roze en groeien in juli en augustus aan de plant. De kelkbladen zijn niet toegespitst. De kroonblaadjes zijn vaak iets elliptisch van vorm.

De vruchten zijn donkerblauw of blauwrood en verschijnen in augustus en september. De vrucht bestaat uit een verzameling steenvruchtjes, de deelvruchtjes zijn alle goed ontwikkeld. Ze groeien alleen aan tweejarige stengels.

Biotoop

Bramen worden overal aangetroffen op lichtzure tot zure grond. Bramen groeien op voedselarme grond, maar ook op omgewerkte voedselrijke grond. De soort prefereert een stikstofrijke grond. Oorspronkelijk kwam de soort hierdoor vooral voor op open, zonnige plaatsen in beuken- en berkenbossen. Men treft de soort ook aan bij boszomen, langs wegranden en langs muren. Tegenwoordig is de gewone braam in heel Europa algemeen langs wegbermen, spoordijken en kanaalbermen.

Ecologie

De vruchten worden door veel vogelsoorten gegeten. Maar ook zoogdieren als de vos en de das eten de vruchten.

Wilde zwijnen eten de vruchten en wortels. Herten als de ree en het edelhert eten bladeren, twijgen, en vruchten.

De nectar is een belangrijke voedselbron voor bijen zoals groefbijen, metselbijen, zandbijen en zijdebijen. Sommige bijensoorten nestelen in braamstengels.

De struiken bieden nestgelegenheid aan zangvogels en aan loopvogels als fazanten en patrijzen. Ook bieden ze dekking aan kleine zoogdieren als de veldmuis en het konijn.

De gewone braam kan aangetast worden door roest (Phragmidium violaceum). Deze aantasting is te herkennen door het verschijnen van donkerrode vlekjes aan de bovenzijde van het blad. Aan de onderzijde van het blad verschijnen ook vlekjes, maar dan oranje, bruin of zwart.

De vruchten kunnen aangetast worden door Botrytis cinerea.

De kleine bramenluis (Aphis roborum) komt evenals een aantal andere bladluizen op de plant voor. Het gevolg is onder meer een aantasting van de bladeren en een vermindering van bloei en vruchtopbrengst, die echter ten gevolge van luizen zelden helemaal verdwijnt.

De galmug Lasioptera rubi leidt bij braam tot stengelopzwelling. De galmug Contarinia rubicola heeft de gewone braam als waardplant. Deze soort leidt bij de gewone braam tot bloemvergroeiing: de kelk groeit uit terwijl de bloem klein blijft en de knoppen blijven vaak gesloten.

In Nederland ondersteunt het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een onderzoek naar de werkzaamheid van verschillende aaltjespreparaten tegen galmijten in framboos (Rubus idaeus) en braam .

Gebruik

Van de braam worden vooral de vruchten gebruikt. Deze worden verwerkt in gelei, jam, likeur, saus, wijn en als garnering op taarten en door ijs.

Van de langzaam gedroogde en gefermenteerde bladeren kan een thee gezet worden tegen diarree. Ook de vruchten hebben een stoppende werking door hun gehalte aan tannine.

De vruchten zijn ook gebruikt als kleurstof voor wol. De jonge scheuten werden gebruikt als basis voor bruine verf.

Zie ook

Externe link

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Wikipedia-auteurs en -editors
original
visit source
partner site
wikipedia NL

Gewone braam: Brief Summary ( Dutch; Flemish )

provided by wikipedia NL
 src= Gewone braam  src= Gewone braam

De gewone braam (Rubus fruticosus) of bosbraam is een in Nederland en Vlaanderen algemeen voorkomende struik uit de rozenfamilie (Rosaceae).

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Wikipedia-auteurs en -editors
original
visit source
partner site
wikipedia NL

Jeżyna krzewiasta ( Polish )

provided by wikipedia POL
 src=
Jeżyna fałdowana; w wąskim znaczeniu R. fruticosus jest synonimem tego gatunku

Jeżyna krzewiasta[1] (Rubus fruticosus L.) – wieloznaczna nazwa taksonomiczna o różnych znaczeniach dotyczących jeżyn (Rubus) z rodziny różowatych (Rosaceae), która stosowana jest w następujących znaczeniach:

Ze względu na występowanie w obrębie podrodzaju Rubus bardzo licznych drobnych gatunków trudnych do identyfikacji nazwa zbiorowa Rubus fruticosus jest wygodną w użyciu alternatywą w przypadku problemów z jednoznaczną identyfikacją taksonów z tej grupy[5]. W takim użyciu stosowana jest zwłaszcza w odniesieniu do jeżyn będących wynikiem zabiegów hodowlanych[7][8].

Nazwa Rubus fruticosus stosowana jest też w odniesieniu do odmian hodowlanych będących chimerami bezkolcowymi określanymi jako jeżyna bezkolcowa[9][10].

Poza wyżej opisaną pierwotną diagnozą taksonomiczną Linneusza, także kilku innych botaników nieprawidłowo użyło tej nazwy i ich diagnozy uznawane są za synonimy taksonomiczne[11]:

Przypisy

  1. a b c Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  2. Rubus. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2017-02-25].
  3. a b Taxon: Rubus plicatus Weihe & Nees. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-02-25].
  4. a b Stace, C.: New flora of the British Isles. Cambridge: Cambridge University Press, 2010. ISBN 978-0521707725.
  5. a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2004, s. 221. ISBN 83-01-14342-8.
  6. C. E. Jarvis. Seventy-Two Proposals for the Conservation of Types of Selected Linnaean Generic Names, the Report of Subcommittee 3C on the Lectotypification of Linnaean Generic Names. „Taxon”. 41, 3, s. 552-583, 1992. DOI: 10.2307/1222833.
  7. Jakub Macierzyński, Maria Buczek, Wojciech Zaweracz, Bogusław Król. Skład polifenolowy owoców jeżyny Rubus fruticosus. „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”. 5, 96, s. 183-194, 2014. DOI: 10.15193/ZNTJ/2014/96/183-194.
  8. Agnieszka Orzeł, Katarzyna Król, Joanna Jagła. Ocena nowo wyhodowanych odmian i klonów jeżyny (Rubus fruticosus L.) z programu hodowlanego sadowniczego Zakładu Doświadczalnego ISK w Brzeznej. „Zeszyty Naukowe Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka”. 18, 2010.
  9. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 17. ISBN 83-214-1305-6.
  10. Rubus fruticosus. W: e-katalog roślin [on-line]. Związek Szkółkarzy Polskich. [dostęp 2017-02-26].
  11. Rubus fruticosus. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-02-26].
license
cc-by-sa-3.0
copyright
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visit source
partner site
wikipedia POL

Jeżyna krzewiasta: Brief Summary ( Polish )

provided by wikipedia POL
 src= Jeżyna fałdowana; w wąskim znaczeniu R. fruticosus jest synonimem tego gatunku

Jeżyna krzewiasta (Rubus fruticosus L.) – wieloznaczna nazwa taksonomiczna o różnych znaczeniach dotyczących jeżyn (Rubus) z rodziny różowatych (Rosaceae), która stosowana jest w następujących znaczeniach:

gatunek wskazany przez Karola Linneusza jako typowy dla rodzaju Rubus; holotyp identyfikowany z diagnozą taksonomiczną Linneusza identyfikowany jest z gatunkiem jeżyna fałdowana Rubus plicatus, reprezentującym podrodzaj Rubus i sekcję Rubus; gatunek zbiorowy Rubus fruticosus agg. obejmujący cały podrodzaj Rubus lub w jego obrębie sekcję Rubus;

Ze względu na występowanie w obrębie podrodzaju Rubus bardzo licznych drobnych gatunków trudnych do identyfikacji nazwa zbiorowa Rubus fruticosus jest wygodną w użyciu alternatywą w przypadku problemów z jednoznaczną identyfikacją taksonów z tej grupy. W takim użyciu stosowana jest zwłaszcza w odniesieniu do jeżyn będących wynikiem zabiegów hodowlanych.

Nazwa Rubus fruticosus stosowana jest też w odniesieniu do odmian hodowlanych będących chimerami bezkolcowymi określanymi jako jeżyna bezkolcowa.

Poza wyżej opisaną pierwotną diagnozą taksonomiczną Linneusza, także kilku innych botaników nieprawidłowo użyło tej nazwy i ich diagnozy uznawane są za synonimy taksonomiczne:

Rubus fruticosus G.N.Jones – synonim dla Rubus vestitus Weihe Rubus fruticosus L. ex Dierb. – synonim dla Rubus vulgaris Weihe & Nees Rubus fruticosus Makino & Nemoto – synonim dla Rubus hirtus var. genuinus Godr. Rubus fruticosus Lour. – synonim dla Rubus cochinchinensis Tratt.
license
cc-by-sa-3.0
copyright
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visit source
partner site
wikipedia POL